Yetişkin Bireylerin Kariyer Uyumlarının Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisinde Bilişsel Kontrol ve Esnekliğin Aracı Rolü
Author :
Abstract
Bu çalışma, yetişkin bireylerin kariyer uyumunun psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde bilişsel kontrol ve esnekliğin aracılık rolünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Günümüzde Türkiye'de, özellikle yetişkin gruptaki bireylerin gelişim dönemlerinde çoklu görev yapma becerisi, psikolojik dayanıklılıklarının önemli bir belirleyicisidir. Kariyer uyumu, psikolojik dayanıklılığı etkileyebilecek önemli bir kariyer faktörü olarak ortaya çıkmaktadır. Bilişsel kontrol ve esneklik, bireylerin durumlar karşısında alternatifler üretebilmesini sağlayan önemli yeteneklerdir. Çalışma örneklemi, yaşları 22 ile 63 arasında değişen 244 yetişkin (125 kadın, 119 erkek) oluşmuştur. Araştırmada kullanılan araçlar, “Kısa Dayanıklılık Ölçeği”, “Bilişsel Kontrol ve Esneklik Ölçeği” ve “Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği Kısa Formu” ile araştırmacılar tarafından geliştirilen “Kişisel Bilgi Formu”dur. Veri analizinde Pearson korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Analizler, kariyer uyum yeteneği ile bilişsel kontrol ve esnekliğin psikolojik dayanıklılığı R2=0,59 oranında açıkladığını ortaya koymuştur. Ayrıca, bilişsel kontrol ve esnekliğin aracılık rolünü belirlemek için oluşturulan yapısal modelin iyi uyum sağladığı bulunmuştur. Sonuçlara dayanarak, araştırmacılar için öneriler sunulmuştur.
Keywords
Abstract
This study aims to determine the mediating role of cognitive control and flexibility in the effect of adult individuals' career adaptability on psychological resilience. Today, in Türkiye, the multitasking of individuals, especially in the adult group, during their developmental period, is a significant determinant of their psychological resilience. Career adaptability emerges as a significant career factor that can influence psychological resilience. Cognitive control and flexibility are important capacities that enable individuals to generate alternatives in the face of situations. The study sample consisted of 244 adults (125 women, 119 men) ranging in age from 22 to 63 years. The instruments used in the research were the "Brief Resilience Scale", the "Cognitive Control and Flexibility Scale", and the "Career Adapt-Abilities Scale Short Form", along with the "Personal Information Form" developed by the researchers. Pearson correlation analysis and structural equation modeling were used in the data analysis. Analyses revealed that career adaptability, and cognitive control and flexibility explained psychological resilience at an R2=0.59 rate. Furthermore, the structural model constructed to determine the mediating role of cognitive control and flexibility was found to fit well. Based on the results, recommendations for researchers are presented
